هجدهم اگوست ۲۰۰۸ : پرزیدنت پرویز مشرف ، رییس جمهور پاکستان در طی نطقی تلویزیونی از مقام خود استعفا داد.
مشرف کیست؟ ( تولد تا ریاست ستاد ارتش )
پرویز مشرف ، متولد ۱۱ اگوست ۱۹۴۳ ، در دهلی تحت سلطه انگلستان به دنیا آمد . پدر وی پس از فارغ التحصیل شدن از دانشگاه الیگر هند ، به همراه خانواده اش به پاکستان تازه تأسیس شده مهاجرت کرد. در کراچی به مدرسه سنت پاتریک رفت و پس از آن از کالج مسیحی فورمن لاهور فارغ التحصیل شد. وی همچنین دوره عالی مدیریت رسانه ای را در دانشگاه دهلی گذراند و همواره دانشجویی ممتاز بود.
در سال ۱۹۶۱ وارد آکادمی نظامی پاکستان شد. وی مدارج نظامی را به همراه تحصیلات عالیه نظامی در دانشگاه های کوته و راولپندی گذراند و سپس وارد کالج سلطنتی علوم دفاعی انگبستان شده ، از آنجا هم فارغ التحصیل شد.
در جنگ ۱۹۶۵ بین هند و پاکستان ، وی در ارتش با درجه ستوان دومی در هنگ ۱۶ توپخانه خدمت می کرد. هنگ وی به موفقیت چشمگیری دست یافت و توانست بدواً ۲۴ کیلومتر داخل خاک هند شود. وی اولین نامه خود را در طول جنگ به مادرش اینگونه آغاز می کند: " با غرور می گویم که از هند برایت نامه می نویسم..." (منبع: کتاب در خط آتش ، خاطرات پرویز مشرف . شابک ISBN 0-7432-8344-9 )
علیرغم پیشروی اولیه ، هنگ وی در ناحیه کمکاران شکست سختی خورد و این ناحیه به گورستان تانک های پاکستانی بدل شد ، لیکن مشرف شجاعت ویژه ای در طول جنگ نشان داد و تا آخرین فرد از هنگش را از زیر آتش بیرون نکشید ، محل را ترک نگفت. کاردانی وی در طول سال های خدمتش باعث ترفیع وی شد تا در جنگ ۱۹۷۱ ، وی فرمانده گردان اس اس جی باشد. ۱۵ ژانویه ۱۹۹۱ وی به درجه سرلشکری رسید و در ۲۱ اکتبر ۱۹۹۵ ، به درجه سپهبدی ارتقاء یافت.
از تصدی ریاست ستاد ارتش تا کودتا
در سال ۱۹۹۸ ، با استعفای ژنرال جهانگیر کرامت ، از سوی نواز شریف ، نخست وزیر وقت ، وی رییس ستاد ارتش شد.
در درگیری کرگیل (Kargil conflict) که در سال ۱۹۹۹ ، اوایل دوران تصدی پرویز مشرف بر ستاد ارتش ، در ناحیه استراتژیک کرگیل کشمیر ، میان پاکستان و هند رخ داد ، بین وی و نواز شریف بر سر سرنوشت جنگ اختلاف افتاد. نواز شریف که تحت فشار فزاینده امریکا برای عقب نشینی قرار داشت ، دستور عقب نشینی را علیرغم صلاحدید مشرف صادر کرد و همزمان مشرف را متهم کرد که رأساً و بدون مشورت با وی اقدام به تسخیر کرگیل نموده است. مشرف نیز ضمن تکذیب این امر ، نواز شریف را به تسلیم شدن تحت فشار خارجی متهم نمود و روابط این دو از آن زمان دچار تنش گردید.
چهار ماه بعد از عقب نشینی پاکستان از ناحیه کرگیل ، در روز ۱۲ اکتبر ۱۹۹۹ ، نواز شریف در زمانی که پرویز مشرف به خارج رفته بود ، در اقدامی غیر قانونی تلاش کرد تا وی را از تصدی ریاست ستاد ارتش خلع نموده و ضیاءالدین بوت را به جای وی بنشاند. امرای ارشد ارتش زیر بار این برکناری نرفتند.
در حالیکه ژنرال مشرف در حال بازگشت به کشورش ، داخل هواپیما نشسته بود ، نواز شریف دستور داد تا فرودگاه کراچی را ببندند و هواپیما را وادار کنند تا در آسمان کراچی بچرخد. در هنگامیکه از سوخت هواپیما و سقوط آن چیزی نمانده بود ، نظامیانی که دستور نواز شریف را قبول نداشتند و حامیان مشرف فرودگاه را تسخیر نمودند و هواپیما به روی باند نشست. وی بلافاصله در یک کودتای بدون خونریزی قدرت را به دست گرفت ، نواز شریف به حبس خانگی و بعدها به تبعید فرستاده شد و ژنرال مشرف در اول نوامبر همان سال در حالیکه با لباس نظامی زیر عکس محمد علی جناح ، بنیانگذار پاکستان نشسته بود ، اعلام نمود که رهبری پاکستان را تا زمان برگزاری یک انتخابات آزاد به دست می گیرد و به اصول دموکراسی پایبند است! وعده ای که به آن عمل نیز کرد و عملاً نامش در تاریخ به عنوان یک کودتاگر دموکرات نقش بست!
بعد از کودتا
رئیس جمهور وقت پاکستان، رفیق طرار تا ژوئن ۲۰۰۱ به تصدی خود ادامه داد. مشرف بطور رسمی در ۲۰ ژوئن ۲۰۰۱ درست چند روز پیش از دیدار مقرر خود برای مذاکره با هند در آگرا خود را رئیس جمهور پاکستان کرد.
کمی پس از روی کار آمدن مشرف، بسیاری از مردم به دادگاه این کشور تقاضاهایی مبنی بر تعیین صلاحیت وی جهت احراز قدرت عرضه کردند. در ۱۲ می ۲۰۰۰، دادگاه عالی پاکستان به مشرف دستور داد تا در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۲ انتخابات سراسری را برگذار نماید. در تلاش برای مشروعیت دادن به ریاست جمهوری خود، او قول داد که به تلاشش پس از رسیدن به احیاء دموکراسی ادامه دهد، او همه پرسی را در ۳۰آوریل،۲۰۰۲ برای تمدید دوره ۵ساله ریاست جمهوری خود پس از انتخابات اکتبر برگذار کرد. اما، همه پرسی توسط اکثریت گروه های سیاسی پاکستانی بایکوت شد، این بایکوت باعث شد که چندی بعد مشروعیت این انتخابات که ۳۰٪ از مردم در آن شرکت نموده بودند زیر سوال رود. بعدها در رای اعتماد مورخه ۱ ژانویه ۲۰۰۴، مشرف با احراز ۶۵۸ رای از مجموع ۱۱۷۰آراء در انتخابات هیئت انتخاب کنندگان، بر طبق ماده ۴۱ قانون اساسی پاکستان در پست ریاست جمهوری تا اکتبر۲۰۰۷ تحت عنوان رئیس جمهور ابقا شد.
در پی حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ امریکا ، پاکستان که رژیم طالبان را در افغانستان به رسمیت می شناخت و عملاً از آن حمایت می نمود ، تحت رهبری مشرف به متحدان امریکا پیوست و اجازه داد تا از پایگاه های هوایی کشورش برای عملیات علیه طالبان استفاده شود.
در ۱۲ ژانویه۲۰۰۲، مشرف یک سخنرانی جالب علیه افراطی گرایی اسلامی ایراد کرد. او علنا" هرگونه اقدامات تروریستی را محکوم نمود، از جمله آنهایی که آن اقدامات را با نام رهاسازی اکثریت مسلمانان کشمیر از حکومت هند انجام می دهند. او همچنین قول داد با افراطی گرایی اسلامی و هرج و مرج در داخل خود پاکستان مبارزه نماید.
چندی بعد در ۷ دسامبر، ۲۰۰۴، مشرف حجاب را به عنوان "یک دیدگاه واپسگرایانه از اسلام " لغو نمود. امری که در کشور بنیادگرای پاکستان امری مستوجب قتل شمرده می شود.
بدیهی بود که وی مورد کینه اسلامگرایان قرار گیرد ، پس چندین بار هدف ترور های نافرجام واقع شد که از آنها جان به در برد. ترورهایی که در پاکستان مسبوق به سابقه بوده و بعدها بی نظیر بوتو در یکی از همین حملات کشته شد.
وی در نهایت ، پس از دادن عفو به مخالفانش ، از جمله بی نظیر بوتو و نواز شریف که هر دو در دادگاه های پاکستان پرونده فساد مالی داشتند ، انتخابات آزاد برگزار نمود. از ائتلاف دو حزب مردم پاکستان و مسلم لیگ شاخه نواز ، دولتی تشکیل شد که چند روز پیش برای اولین بار در تاریخ پاکستان ، رییس جمهور را تهدید به استیضاح نمود.
مشرف پیش از رویارویی در استیضاحی که نتیجه آن از پیش معلوم بود ، در طی نطقی تلویزیونی ، ضمن دفاع از عملکرد خود در طی سالهایی که قدرت را به دست داشت ، با مردم خداحافظی نمود و سرنوشت خود را به ایشان سپرد. وی گوشه هایی از خدمات خود را در این نطق بیان نمود و مخالفانش را متهم نمود که از موضع شخصی و گروهی شان دفاع می کنند و به سرنوشت پاکستان نمی اندیشند. وی در پایان نطق خود در روز ۱۸ اگوست اینطور گفت:
"به خاطر منافع ملت، از مقام خود کناره گیری می کنم و آینده خود را به دست مردم می سپارم، بگذارید مردم در باره من قضاوت کنند...خداحافظ پاکستان، زنده باد پاکستان و خدا پاکستان را حفظ کند"
بدین ترتیب وی نخستین رییس جمهوری تاریخ پاکستان شد که از مقام خود استعفا داد...
دستاوردهای دوران وی و پیش بینی آینده پاکستان پس از مشرف
مشرف در دوران زمامداری اش ، بر خلاف دوران نظامی گری ، گفتگوهای صلح را با هند پیش برد و اولین رییس جمهور پاکستان بود که به نشانه صلح در یک مجمع عمومی ، بدون برنامه ریزی قبلی به سوی رییس جمهور وقت هند رفت و با وی دست داد. سیاست وی در نزدیکی با غرب باعث شد تا تحریم هایی را که امریکا پس از آزمایش های هسته ای پاکستان علیه این کشور وضع نموده بود بردارد و تکانی به اقتصاد این کشور دهد. رشد اقتصادی پاکستان به همراه مبارزه با فساد اقتصادی باعث شد این کشور که در سال ۹۶ در رتبه دوم فساد اقتصادی دولتی بود ، طبق آخرین گزارش ها رتبه ۱۴۶ را به خود اختصاص دهد. مشرف که خود از لحاظ فساد اقتصادی ، پاک محسوب می شود، در حالی وادار به استعفا می شود که دو قطب اصلی احزاب مخالف وی که اینک به قدرت می رسند ، یعنی نواز شریف و آصف زرداری ، هر دو سابقه فساد مالی و سوءاستفاده از مقام دولتی را دارند!
وی که از نظر عقاید سیاسی ، لیبرال محسوب می شود ، با الگو گیری از کمال آتاتورک اصلاحاتی را در پاکستان آغاز نمود ، آزادی نسبی مطبوعات ، آزادی های اجتماعی علیرغم نظام اسلامی پاکستان ، گسترش ارتباطات جاده ای و مخابرات ، تقویت روپیه پاکستان در برابر ارزهای خارجی و افزایش سرمایه گذاری خارجی در این کشور از دستاوردهای دولت وی می باشد.
دوران زمامداری مشرف با وجود نارسایی هایی که داشت ، تا این لحظه بهترین دولت پاکستان محسوب می شود.
پس از این؟
پاکستان از بدو تأسیس تا پیش از دوران مشرف ، هیچگاه آرام نبوده است . سابقه کودتاهای مختلف ، اعدام روسای کشور ( ذوالفقار علی بوتو ) ، تبعید سیاستمداران مختلف یکی پس از دیگری و دخالت نظامیان در سرنوشت کشور ، باعث شده تا دوران حکومت مشرف با اینکه بر پایه یک کودتا شکل گرفت ، با ثبات ترین و در نهایت دموکرات ترین دوران پاکستان شود.
با رفتن مشرف ، دولت به دست دو حزب مسلم لیگ شاخه نواز به رهبری نواز شریف و پی پی پی (حزب مردم پاکستان) به رهبری آصف علی زرداری همسر بی نظیر بوتو و مقام تشریفاتی پسرش بلاول زرداری بوتو در این حزب می افتد که فعلاً در ائتلاف با یکدیگر به سر می برند. شایان ذکر است که این دو حزب از دشمنان قدیمی محسوب شده و هرگاه هر کدام به قدرت قاطع رسیده ، دیگری را سرکوب نموده است.
هر دوی این احزاب مخصوصاً مسلم لیگ به طور سنتی دماگوگ محسوب شده و معمولاً با عواطف مذهبی مردم همراهی نشان می دهند. ( گفتنی است که طالبان در دوران نخست وزیری بی نظیر بوتو از سوی پاکستان متشکل شد و در دوران حکومت نواز شریف بال و پر گرفت).
بنابراین علاوه بر جهت گیری های سیاسی متفاوت این دو حزب ، عنصر مذهب که همواره در پاکستان رل مهمی را بازی می کند بین طرفداران دو حزب بازیچه ای برای جمع هوادار است . آصف علی زرداری شیعه مذهب است ولی هرگاه باد موافق بوزد سکولار می شود ، در صورتی که نوازشریف سنی مذهب حتی نام حزب متبوعش را مسلم لیگ گذاشت که بعدها به دو شاخه تقسیم شد و شاخه او فعلاً سنی ها را رهبری می کند. در دعواهای بین این دو حزب ، گهگاه مذهب عاملی برای تهییج عوام بوده است.
با توجه به سوابق این دو حزب ، پیش بینی اینکه پاکستان در پی درگیری آتی بین این دو گروه به سوی هرج و مرج داخلی رود ، زیاد سخت نیست و یک پاکستان متشنج ، با بمب اتمی و اسلامگرایان تندرو ضدغرب و حتی عمدتاً ضد شیعه در همسایگی ایران قظعا به نفع ایران و هیچ کشور دیگری نیست...
عکس های زیر ۱- خوشحالی برخی مردم مسلمان پاکستان و ۲- شادمانی قضات پاکستان از استعفای مشرف
